Mu gihe impaka ku ntambara yo mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo zikomeje, AFC/M23 ivuga ko kuvuga Ikinyarwanda cyangwa Igiswahili bidakwiye gukoreshwa nk’impamvu yo gufata Umunyekongo nk’umunyamahanga.
Mu itangazo ryatanzwe n’uruhande rwa AFC/M23, havugwamo ko ikibazo cy’ingabo z’u Rwanda zivugwa ko ziri mu bice bigenzurwa n’uyu mutwe ari ikibazo bavuga ko cyakoreshejwe mu rwego rwa politiki, ndetse bagashinja ubutegetsi bwa Kinshasa gukoresha imvugo itandukanya Abanye-Congo hashingiwe ku rurimi bavuga.
AFC/M23 ivuga ko kuba Umunyekongo avuga Ikinyarwanda cyangwa Igiswahili bidahagije kugira ngo afatwe nk’Umunyarwanda cyangwa umunyamahanga. Igaragaza ko muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo hari abaturage bavuga izo ndimi, barimo n’Abanye-Congo b’Abatutsi, kandi ko ururimi rutagomba kugena ubwenegihugu bw’umuntu.
Iri tsinda kandi rivuga ko abantu bavuga Ikinyarwanda kandi bari mu mutwe w’Ingabo za Congo z’Iharanira Impinduramatwara, uzwi nka ARC, bakomeje kugaragazwa nk’abanyamahanga cyangwa abateye igihugu, ibintu bavuga ko bishobora gukomeza amakimbirane ashingiye ku ndangamuntu n’amoko.
Ku ruhande rwa AFC/M23, imvugo ihuza ururimi, ubwoko n’ubwenegihugu ishobora gutuma Abanye-Congo bamwe batakaza uburenganzira bwo gufatwa nk’abaturage ba Congo kubera gusa ururimi bavuga.
Congo nk’igihugu gifite indimi n’imiryango bitandukanye
AFC/M23 ishimangira ko Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo ari igihugu kigizwe n’imiryango n’indimi nyinshi, bityo ubudasa bw’abaturage bukwiye gufatwa nk’umutungo w’igihugu aho kuba impamvu yo kubashyira mu byiciro bitandukanye.
Igitekerezo cy’ingenzi gitangwa ni uko ururimi umuntu avuga rudakwiye kuba gihamya y’ubwenegihugu bwe. Umuntu ushobora kuvuga Ikinyarwanda cyangwa Igiswahili ashobora kuba Umunyekongo, kimwe n’uko kuba umuntu avuga urundi rurimi bidahita bigena igihugu akomokamo.
Icyakora, ikibazo cy’uruhare rw’u Rwanda mu ntambara yo mu burasirazuba bwa Congo gikomeje kuba ingingo ikomeye kandi impaka kuri cyo zirakomeye. Leta ya Congo n’abafatanyabikorwa bayo bagiye bashinja u Rwanda gutera inkunga AFC/M23, mu gihe u Rwanda rwagiye ruhakana ko rufite uruhare mu bikorwa bya gisirikare by’uyu mutwe kandi rugashimangira ko ikibazo cy’umutekano mu burasirazuba bwa Congo gifite n’ibindi bigize umuzi wacyo.
Muri uyu mujyo, AFC/M23 isanga gukoresha ururimi nk’ikimenyetso cy’ubwenegihugu bishobora kurushaho gukaza umwuka mubi hagati y’imiryango itandukanye iba mu burasirazuba bwa Congo.
Ku bw’uyu mutwe, Umunyekongo ntakwiye guhindurwa umunyamahanga mu gihugu cye kubera gusa ko avuga Ikinyarwanda cyangwa Igiswahili.
Ikibazo gikomeje kuba icy’ingenzi ni uburyo Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo yakemura amakimbirane ashingiye ku mutekano, politiki n’imibanire y’imiryango, mu gihe ibikorwa by’intambara n’ibirego hagati y’impande zitandukanye bikomeje.
Yanditswe na MIGAMBI





