AFURIKA — Raporo nshya y’urutonde rw’ibihugu bya Afurika rw’umwaka wa 2026 yagaragaje ibihugu 20 byitwaye neza kurusha ibindi, hashingiwe ku bipimo bitandukanye birimo ubukungu, imiyoborere, ibikorwa remezo, ubuzima, uburezi, umutekano ndetse n’ubushobozi bw’igihugu bwo guteza imbere imibereho y’abaturage.
Urutonde rugaragaza ko ibihugu bya Afurika bifite imbaraga mu nzego zitandukanye, aho bimwe bigaragara cyane mu bukungu, ibindi mu miyoborere, ikoranabuhanga cyangwa ibikorwa remezo.
🇸🇨 1. Seychelles
Seychelles iri ku mwanya wa mbere, ikomeje kugaragara nk’igihugu gifite imikorere myiza ugereranyije n’ibindi bihugu byinshi byo ku mugabane wa Afurika. Ubukungu bushingiye cyane ku bukerarugendo, serivisi n’uburobyi.
🇲🇺 2. Mauritius
Mauritius iri ku mwanya wa kabiri. Iki gihugu kizwiho ubukungu butandukanye, serivisi z’imari, ubukerarugendo ndetse n’ubushobozi bwo gukurura ishoramari.
🇧🇼 3. Botswana
Botswana iza ku mwanya wa gatatu, ikaba izwiho imiyoborere ihamye n’ubukungu bwubakiye cyane ku bucukuzi bw’amabuye y’agaciro, cyane cyane diyama.
🇿🇦 4. Afurika y’Epfo
Afurika y’Epfo iri mu bihugu bikomeye cyane ku mugabane kubera ubukungu bwayo bunini, ibikorwa remezo n’urwego rw’inganda n’imari.
🇲🇦 5. Maroc
Maroc ikomeje kuzamuka kubera ibikorwa remezo, ubukungu butandukanye, inganda, ubukerarugendo n’ishoramari mu mishinga minini.
🇪🇬 6. Misiri
Misiri iri mu bihugu bifite ubukungu bukomeye muri Afurika. Ifite isoko rinini ry’abaturage, ibikorwa by’inganda, ubwikorezi, ubukerarugendo ndetse n’umuyoboro wa Suez ufite akamaro ku bucuruzi mpuzamahanga.
🇹🇳 7. Tuniziya
Tuniziya ikomeza kugira umwanya ukomeye mu bukungu bwa Afurika y’Amajyaruguru, cyane cyane mu nganda, ubukerarugendo na serivisi.
🇳🇦 8. Namibiya
Namibiya igaragara mu bihugu bifite ibikorwa remezo n’imiyoborere bifite urwego ruri hejuru ugereranyije n’ibindi bihugu byinshi byo mu karere.
🇷🇼 9. Rwanda
u Rwanda ruri ku mwanya wa cyenda muri uru rutonde. Iki gihugu cyagiye kizwi cyane ku iterambere ry’ibikorwa remezo, ikoranabuhanga, serivisi za Leta ndetse n’imbaraga mu gukurura ishoramari.
Rwanda kandi ikomeje gushimwa ku bijyanye no korohereza ubucuruzi no gushyira ikoranabuhanga mu mitangire ya serivisi.
🇰🇪 10. Kenya
Kenya iza ku mwanya wa 10, ikaba ari kimwe mu bihugu bifite ubukungu bukomeye muri Afurika y’Iburasirazuba. Nairobi ni ihuriro rikomeye ry’ubucuruzi, imari n’ikoranabuhanga.
🇬🇭 11. Ghana
Ghana iri mu bihugu bifite ubukungu butandukanye, aho ubuhinzi, ubucukuzi, serivisi n’inganda bifite uruhare rukomeye.
🇨🇮 12. Côte d’Ivoire
Côte d’Ivoire ikomeje kuba imwe mu bukungu buri kuzamuka cyane muri Afurika y’Iburengerazuba, ishingiye ku buhinzi, inganda n’ubucuruzi.
🇸🇳 13. Senegal
Senegal iri mu bihugu bifite ibikorwa remezo n’ubukungu bigenda byaguka, ndetse ikaba ifite uruhare rukomeye mu bucuruzi bwo mu karere.
🇿🇲 14. Zambia
Zambia ikomeza kugira umwanya ukomeye kubera umutungo kamere, cyane cyane umuringa, ndetse n’ubushobozi bwo guteza imbere inganda n’ubucuruzi.
🇹🇿 15. Tanzania
Tanzania iri mu bihugu bikomeye byo muri Afurika y’Iburasirazuba, ifite ubukungu bushingiye ku buhinzi, ubucukuzi, ubukerarugendo n’ubucuruzi.
🇩🇿 16. Algeria
Algeria ifite umutungo munini wa peteroli na gaz, bikagira uruhare rukomeye mu bukungu bw’igihugu ndetse no mu bucuruzi bw’ingufu.
🇺🇬 17. Uganda
Uganda iri mu bukungu bukomeje kwaguka muri Afurika y’Iburasirazuba, ishingiye ku buhinzi, ubucuruzi, inganda n’ishoramari mu bikorwa remezo.
🇧🇯 18. Benin
Benin yagiye igaragaza impinduka mu bikorwa remezo, ubucuruzi n’imitangire ya serivisi, ndetse ikaba ifite uruhare mu bucuruzi bw’akarere.
🇲🇦 19. Zimbabwe
Zimbabwe ikomeje kugaragara mu bihugu bifite ubushobozi mu by’ubuhinzi, ubucukuzi n’inganda, nubwo ikomeje guhangana n’ibibazo by’ubukungu.
🇲🇿 20. Mozambique
Mozambique isoza urutonde rw’ibihugu 20, ikaba ifite umutungo kamere ukomeye, cyane cyane gaze karemano, ndetse n’ubushobozi bwo gukomeza gukurura ishoramari.
Rwanda iri he ugereranyije n’ibindi bihugu?
Kuba u Rwanda ruri mu myanya 10 ya mbere bigaragaza uruhare rwaryo mu bukungu no mu iterambere rya Afurika y’Iburasirazuba. Ariko kandi, urutonde nk’uru rugomba gusomwa hamenyekanye ibipimo byakoreshejwe mu kurushyiraho, kuko “ibihugu bikora neza” bishobora gusobanurwa mu buryo butandukanye bitewe n’ikigo cyangwa raporo yakoze urutonde.
Mu by’ukuri, Afurika ikomeje kugira ibihugu bifite ubushobozi butandukanye: ibihugu bimwe birusha ibindi mu bukungu, ibindi mu miyoborere, ibikorwa remezo cyangwa imibereho myiza y’abaturage.
Muri make, urutonde rwa 2026 rugaragaza ko Seychelles, Mauritius na Botswana biri mu myanya ya mbere, mu gihe Rwanda nayo iri mu bihugu 10 bya mbere byagaragaje imikorere myiza.
Yanditswe na Ruhumuriza Richard





