Skip to content
October 5, 2026Rwanda, Africa and the world — informed.
Subscribe
Breaking News
Breaking Live

Ruzizi III: Byongeye guteza igihirahiro ku rugomero ruhuriweho na RDC, Rwanda nu Burundi

KIGALI — Umushinga wo kubaka urugomero rw’amashanyarazi rwa Ruzizi III, uteganyijwe guhuza Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, u Rwanda n’u Burundi, wongeye guhura n’imbogamizi nyuma y’uko ikigo cya Leta y’u Bushinwa Dongfang Electric Corporation (DEC) kivuye mu biganiro byo kubaka uru rugomero.

Ruzizi III ni umushinga umaze imyaka irenga 20 utegurwa, ukaba ugamije kubaka urugomero ruzatanga megawatt 206 (MW) z’amashanyarazi. Uru rugomero ruzubakwa ku mugezi wa Ruzizi, ahari umupaka uhuza u Rwanda na RDC, mu gihe amashanyarazi azagenerwa ibihugu bitatu.

Dongfang Electric yavuye mu mushinga

Amakuru yatangajwe ku wa 28 Nzeri 2026 avuga ko Dongfang Electric, yari mu itsinda ryari riri mu biganiro byo guhabwa amasezerano yo kubaka Ruzizi III, yavuye muri ibyo biganiro.

Iki kigo cyari mu itsinda Orascom–The Arab Contractors–Dongfang Electric, ryari mu bahataniraga amasezerano yo kubaka uru rugomero. Dongfang yari ifite uruhare rukomeye mu gutanga ibikoresho bya tekiniki, birimo turbines zizabyaza amashanyarazi.

Kuvamo kwayo bivuze ko iryo tsinda rishobora gukenera gushaka undi mutanga ibikoresho by’ingenzi, ibintu bishobora kongera igihe cyo kurangiza ibiganiro no gutangira imirimo.

Umushinga umaze igihe kinini utegerejwe

Ruzizi III ni umwe mu mishinga minini y’ingufu utegerejwe cyane mu karere k’Ibiyaga Bigari.

Urugomero ruzaba rufite ubushobozi bwa 206 MW, rukaba rugamije kongera amashanyarazi aboneka mu Rwanda, Burundi no mu burasirazuba bwa RDC. Banki y’Isi ivuga ko uyu mushinga ushobora kugira uruhare mu kongera amashanyarazi ahoraho mu karere no kugabanya kwishingikiriza ku mashanyarazi ahenda.

Umushinga uteganya kandi kubaka urugomero rufite uburebure bwa metero 51, ikigega cy’amazi gifite ubuso bugera kuri hegitari 46, umuyoboro w’amazi wa kilometero 3.8 ndetse n’imiyoboro y’amashanyarazi ya kilometero 7.

Umutekano na politiki byiyongera ku mbogamizi

Kuvana kwa Dongfang Electric kuza mu gihe umushinga wa Ruzizi III usanzwe ukorera ahantu hafite ibibazo by’umutekano, cyane cyane ku ruhande rwa RDC.

Aho urugomero ruzubakwa hari hafi y’uduce two mu burasirazuba bwa RDC tumaze igihe turangwamo imirwano hagati y’ingabo za Leta n’imitwe yitwaje intwaro, birimo M23.

Muri uyu mwaka, hari igitekerezo cyo gushyiraho agace katagiramo abasirikare gakikije ibikorwa bya Ruzizi III, mu rwego rwo kurinda ibikorwa remezo by’ingenzi. Icyo gitekerezo ariko nticyakomeje.

Amerika n’u Bushinwa mu mushinga

Ruzizi III kandi iri mu mishinga y’ingufu ifite igisobanuro kirenze kubaka urugomero gusa.

Umushinga ushyigikiwe n’abaterankunga mpuzamahanga, kandi Leta Zunze Ubumwe za Amerika zagiye zigaragaza ko ibikorwa remezo by’ingufu bishobora kugira uruhare mu iterambere no gutuma akarere k’Ibiyaga Bigari karushaho guhuzwa mu bukungu.

Africa Intelligence ivuga ko kuvana kwa Dongfang Electric kwabaye mu gihe hari ibiganiro ku bijyanye n’imiterere y’imari y’umushinga ndetse n’uruhare rw’abaterankunga bo mu Burengerazuba.

Ariko nta gihamya rusange ihari yemeza ko Amerika ari yo yatumye ikigo cy’Abashinwa kivamo. Amakuru avuga ko Dongfang yavuye mu biganiro nyuma y’amabwiriza yaturutse i Beijing, ariko impamvu nyayo y’icyemezo cyayo ntiratangazwa ku mugaragaro.

Rwanda yatangiye gahunda yo kwishyura abazimurwa

Nubwo uyu mushinga wongeye guhura n’imbogamizi, hari ibikorwa byari byaratangiye ku ruhande rw’u Rwanda.

Ruzizi III Energy yatangaje ko mu Nyakanga 2026 hatangiye gusinywa amasezerano y’indishyi ku bantu bazagirwaho ingaruka n’umushinga mu Karere ka Rusizi. Ku ruhande rwa RDC, imyiteguro yo kwishyura indishyi yari igikomeje.

Umushinga uteganya ko umaze kuzura ushobora gutanga amashanyarazi agera kuri 1,210 GWh ku mwaka, akagirira akamaro abaturage bo mu Rwanda, RDC n’u Burundi.

Imbogamizi nshya ku mushinga umaze imyaka irenga 20 utegerejwe

Kuvana kwa Dongfang Electric rero byongeye gutera ikibazo ku gihe umushinga uzatangirira.

Amakuru avuga ko amasezerano y’ubwubatsi yari ateganyijwe gusinywa mbere y’uko Kanama 2026 irangira, ariko ubu bishobora gusunikwa kugeza ku mpera za 2026 cyangwa mu ntangiriro za 2027.

Ku Rwanda, RDC n’u Burundi, Ruzizi III ntabwo ari urugomero rw’amashanyarazi gusa. Ni umushinga ugamije kongera ingufu zikenewe mu bukungu, guteza imbere ubucuruzi bw’amashanyarazi hagati y’ibihugu no kugabanya ikibazo cy’ibura ry’amashanyarazi. Ariko kuva ku mushinga kw’ikigo cy’Abashinwa cyari gifite uruhare mu bikoresho by’ingenzi by’urugomero, hamwe n’ibibazo by’umutekano n’imari bimaze igihe, bishobora kongera gutinza umushinga umaze imyaka myinshi utegerejwe

Yanditswe na Ruhumuriza Richard

What did you think of this story?

muhabura

View all articles