Raporo nshya ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika yashinje bamwe mu bayobozi ba Kenya gufatanya n’ibigo bishakira abantu akazi ndetse n’abayobozi b’Abarusiya, mu gushaka no kohereza Abanyakenya barenga 1.000 kujya kurwanira ingabo z’u Burusiya mu ntambara yo muri Ukraine.
Ibi biri muri raporo ya Amerika y’umwaka wa 2026 ku bucuruzi bw’abantu, izwi nka Trafficking in Persons Report, yashyizwe ahagaragara ku wa 8 Ukwakira 2026. Iyo raporo igaragaza impungenge z’uko bamwe mu bayobozi ba Kenya bashobora kuba baragize uruhare mu gushakira u Burusiya abantu binyuze mu nzira z’uburiganya.
Abantu bashakirwaga akazi, bakisanga mu gisirikare cy’u Burusiya
Raporo ivuga ko bamwe mu Banyakenya bashutswe n’amasezerano y’akazi gahemba neza mu rwego rw’umutekano cyangwa ubwubatsi mu Burusiya. Nyuma yo kuhagera, ngo hari abashyizweho igitutu kugira ngo basinye amasezerano yo kujya mu gisirikare cy’u Burusiya.
Abashinzwe gushaka abakozi bakekwaho gukorana n’abantu bafite aho bahuriye n’inzego za Leta, mu gihe bamwe mu bashakaga akazi bashobora kuba baragiye mu Burusiya batazi ko bagiye kujya ku rugamba.
Iyi raporo inenga ubutegetsi bwa Kenya kuba butarafashe ingamba zikomeye zihagije ku bigo bimwe bishakira abantu akazi bikekwaho kugira uruhare muri ibyo bikorwa. Ivuga kandi ko hari ibirego by’uko ibigo bimwe bifitanye isano n’abakozi ba Leta bitigeze bihanishwa ibihano bikomeye bijyanye n’ibyaha bikekwaho.
Abanyakenya bishwe cyangwa baburiwe irengero
Ikibazo cy’Abanyakenya bajya kurwanira u Burusiya cyakomeje gufata indi ntera, nyuma y’uko imiryango y’abagiye muri Ukraine isabye ubutegetsi bwa Kenya kubafasha kumenya amakuru y’ababo no gutahuka kw’abarokotse.
Ku wa 8 Ukwakira 2026, Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Kenya, Musalia Mudavadi, yabwiye abagize komisiyo ihuriweho ya Sena ishinzwe umurimo n’ingabo ko Abanyakenya 354 bari bamaze kumenyekana ko bagize uruhare muri iyo ntambara.
Muri bo, 77 bavugwaga ko bari ku rugamba, 38 bari mu bigo bya gisirikare, naho 52 bakaba bari ahantu hataramenyekana cyangwa amakuru yabo atarashyirwa mu byiciro bisobanutse. Abandi 34 bari mu bitaro, 62 bari baratashye, batanu bafashwe mpiri muri Ukraine, naho umwe yari afunzwe.
Iyi mibare igaragaza ko ikibazo gifite ingaruka ku miryango myinshi, cyane cyane ababyeyi n’abashakanye bamaze igihe badafite amakuru y’ababo.
Kenya na yo yari yaragaragaje impungenge
Muri Gashyantare 2026, raporo y’urwego rw’ubutasi rwa Kenya yari yagaragaje ko Abanyakenya barenga 1.000 bashobora kuba baragiye kurwanira u Burusiya mu ntambara yo muri Ukraine. Iyo raporo yavugaga ko abashaka abakozi bashobora kuba barakoranye n’abantu bo mu nzego za Leta kugira ngo borohereze abajya mu Burusiya.
Ku rundi ruhande, Ambasade y’u Burusiya muri Kenya yari yarahakanye ko Leta y’u Burusiya igira uruhare mu gushaka Abanyakenya binyuranyije n’amategeko. U Burusiya bwavuze ko abanyamahanga bashobora kwinjira mu gisirikare cyabwo ku bushake bwabo, hakurikijwe amategeko abigenga.
Ese hari abayobozi bazabiryozwa?
Raporo ya Amerika yongeye gushyira igitutu ku nzego za Kenya kugira ngo hakorwe iperereza ryimbitse ku buryo abantu bashakishwaga, ababahaga amasezerano y’akazi n’uruhare rushobora kuba rwaragize bamwe mu bakozi ba Leta.
Icyakora, ibivugwa muri raporo ni ibirego n’amakuru yatanzwe ku bikorwa bikekwa; ntibihagije ubwabyo gufata ko buri muyobozi uvugwa cyangwa ukekwaho kugira uruhare yabihamijwe n’urukiko.
Ikibazo gikomeye gisigaye ni ukumenya niba iperereza rizagaragaza abateguye ibyo bikorwa, niba abakoze ibyaha bazabiryozwa n’amategeko, ndetse n’ingamba zizafatwa kugira ngo abandi Banyakenya batazongera gushukwa n’amasezerano y’akazi akabajyana ku rugamba.
MUHABURA NEWSLINE — Amakuru y’akarere n’isi, ashingiye ku makuru agenzuwe
