Skip to content
October 8, 2026Rwanda, Africa and the world — informed.
Subscribe
Breaking News

Abanyamulenge batabaje Loni nyuma y’uko Ekenge agaruwe ku mwanya w’Umuvugizi wa FARDC

Umuryango uhagarariye Abanyamulenge wasabye Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, Félix Tshisekedi, ndetse n’Umunyamabanga Mukuru w’Umuryango w’Abibumbye, António Guterres, gutanga ibisobanuro ku kongera gushyiraho Maj Gen Sylvain Ekenge nk’Umuvugizi w’Ingabo za Congo, FARDC.

Ibi byatangajwe na Mahoro Peace Association (MPA), umuryango ukorera muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika uhagarariye inyungu z’Abanyamulenge, mu ibaruwa y’imyigaragambyo watanze ku wa Kabiri tariki ya 29 Nzeri 2026, ikaba yaragejejwe kuri António Guterres, Perezida Félix Tshisekedi, Minisitiri w’Intebe Judith Suminwa ndetse n’Ubuyobozi Bukuru bwa FARDC.

Ekenge yari yarahagaritswe ku mwanya w’Umuvugizi wa FARDC nyuma y’amagambo yavugiye kuri televiziyo y’igihugu RTNC ku wa 27 Ukuboza 2025, aho yagiriye inama abagabo b’Abanye-Congo kwirinda gushyingiranwa n’abagore b’Abatutsi, anavuga ko imiryango y’Abatutsi ikoresha gushyingirwa no kubyara mu rwego rwo kubungabunga icyo yise “ubwoko” bwabo.

Nyuma y’iminsi ibiri, ku wa 29 Ukuboza 2025, FARDC yatangaje ko Ekenge ahagaritswe, inamagana ayo magambo ivuga ko ari ivangura kandi anyuranye n’indangagaciro za Repubulika.

Ekenge yongeye kugaragara nk’Umuvugizi wa FARDC

Nubwo yari yarahagaritswe, nyuma y’amezi menshi Ekenge yongeye kugaragara mu itangazo ryemewe na FARDC nk’Umuvugizi w’Ingabo za Congo.

Ku wa 25 Nzeri 2026, itangazo ry’Ubuyobozi Bukuru bwa FARDC ryasohotse ku bijyanye n’impanuka y’indege yahitanye abasirikare bakuru babiri, ryashyizweho umukono na Ekenge, rigaragaza ko ari “Umuvugizi w’Ingabo za Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo.”

Mahoro Peace Association yavuze ko iteye impungenge kuba nta bisobanuro rusange byatanzwe ku bijyanye n’icyemezo cyo kumusubiza kuri uwo mwanya, cyangwa niba hari uburyo bwo kumubaza inshingano bwigeze bukurikizwa nyuma y’amagambo yavuze mu Ukuboza 2025.

Uyu muryango wavuze ko kugarura umukozi wa Leta ku mwanya ukomeye nyuma y’amagambo y’ivangura, kandi nta buryo bw’inshingano bwatangajwe ku mugaragaro, bishobora gutera impungenge ku cyizere abantu bagirira inzego za Leta ya Congo.

“Ntabwo ari ikibazo cya Ekenge gusa”

Mahoro Peace Association ivuga ko iki kibazo kitareba umuntu umwe gusa, ahubwo ko gifitanye isano n’uko Leta ya Congo yubahiriza ihame ryo kutavangura, kurinda abaturage bose kimwe no kubazwa inshingano kw’abayobozi ba Leta.

Uyu muryango kandi wavuze ko amagambo ashingiye ku ivangura ry’amoko cyangwa amoko mato, iyo avuzwe n’abayobozi bafite ububasha, ashobora kugira ingaruka zikomeye mu muryango.

MPA yibukije ingero z’amateka zirimo Ubudage bw’Abanazi, aho ivangura rishingiye ku moko ryagiye rishyirwa mu mategeko, ndetse n’amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu Rwanda mu 1994, aho imyaka y’ivangura n’imvugo z’urwango byabanje kugira uruhare mu gutegura inzira y’ubwicanyi bwakorewe Abatutsi.

Icyakora, uyu muryango wasobanuye ko izi ngero zidashaka kuvuga ko Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo imeze kimwe n’Ubudage bw’Abanazi cyangwa u Rwanda, ahubwo ko zigamije kugaragaza akamaro ko kugira uburyo busobanutse bwo kubaza inshingano abayobozi bakoresha imvugo ivangura.

Basabye Loni n’indi miryango mpuzamahanga gukurikirana ikibazo

Mahoro Peace Association yasabye Leta ya Congo n’imiryango mpuzamahanga iharanira uburenganzira bwa muntu, irimo Umuryango w’Abibumbye, OHCHR, African Commission on Human and Peoples’ Rights, Amnesty International, Human Rights Watch, FIDH na International Crisis Group, kugira icyo bavuga ku kugaruka kwa Ekenge ku mwanya w’Umuvugizi wa FARDC.

Uyu muryango usaba ko Leta ya Congo isobanura:

  • niba ihagarikwa rya Ekenge ryaravanyweho ku mugaragaro;
  • uwafashe icyemezo cyo kumusubiza ku mwanya n’igihe cyafatiwe;
  • niba hari iperereza cyangwa ikindi gikorwa cyo kumubaza inshingano cyakozwe;
  • ndetse n’uburyo amagambo yavuze ku Batutsi n’ingaruka zayo ku Banyamulenge n’abandi Batutsi b’Abanye-Congo byakurikiranywe.

MPA kandi yasabye ko imvugo z’urwango n’ivangura rishingiye ku bwoko cyangwa ku nkomoko zivugwa n’abayobozi ba Leta zikurikiranwa, hagashyirwaho ingamba zihamye zo kurinda Abanyamulenge, Abatutsi b’Abanye-Congo ndetse n’andi matsinda yose kugira ngo arindwe ivangura kandi agire uburenganzira bungana imbere y’amategeko.

Uyu muryango usanga kandi imiryango mpuzamahanga ikwiye kugeza iki kibazo ku butegetsi bwa Congo, igasaba ko habaho uburyo bugaragara, bwizewe kandi buboneye bwo kubaza inshingano ku bayobozi bashinjwa gukoresha imvugo ishobora guteza urwango n’ivangura.

Yanditswe na Ruhumuriza Richard

What did you think of this story?

muhabura

View all articles