KAHIRA — Umunyamakuru wo muri Misiri, Mohamed Ashraf Abu Emeira, yarezwe ibyaha birimo gukorana n’umutwe w’iterabwoba, gukwirakwiza amakuru y’ibinyoma no gukoresha imbuga nkoranyambaga muri ibyo bikorwa, nyuma y’ifungwa ry’abanyamakuru batandatu bakorera ikigo cyigenga gishinzwe kugenzura amakuru no gukora ubusesenguzi, Matsada2sh.
Abanyamakuru batandatu bafashwe n’inzego z’umutekano hagati ya tariki ya 28 na 29 Nzeri 2026, mu bice bitandukanye bya Misiri. Abahagarariye uburenganzira bwa muntu bavuga ko abo banyamakuru bamaze iminsi batamenyekana aho bafungiye, ndetse imiryango yabo n’abanyamategeko bakaba batari bemerewe kubabona.
Umunyamakuru umwe ni we watangiye kuburanishwa
Ku Cyumweru, Ubushinjacyaha Bukuru bushinzwe Umutekano w’Igihugu bwategetse ko Mohamed Ashraf Abu Emeira afungwa iminsi 15 mu gihe iperereza rigikomeje.
Uyu munyamakuru yabajijwe mu gihe cy’amasaha hafi 10, kuva saa yine z’ijoro kugeza saa kumi za mu gitondo. Umwunganizi we wo mu muryango Egyptian Initiative for Personal Rights yari ahari mu gihe cy’ibazwa.
Ubushinjacyaha bumushinja kuba mu mutwe w’iterabwoba, gukwirakwiza amakuru y’ibinyoma no gukoresha urubuga nkoranyambaga mu kuyakwirakwiza.
Ni we wa mbere muri abo banyamakuru batandatu wabajijwe n’ubushinjacyaha nyuma y’iminsi itanu yari amaze atamenyekana aho ari.
Abandi batanu ntibaramenyekana aho bari
Abandi banyamakuru batanu ni Abdallah Qadry, Islam Barakat, Omar Helal, Mohamed Adel na Mohamed Mahmoud.
Human Rights Watch ivuga ko abo banyamakuru batandatu ari bo bagize itsinda ryose ry’abanditsi n’abanyamakuru ba Matsada2sh. Uyu muryango uvuga ko bafashwe mu bitero byakozwe n’inzego z’umutekano mu ngo zabo, kandi ko hari aho ibikoresho by’ikoranabuhanga byabo n’iby’imiryango yabo byafashwe.
Kugeza ubu, amakuru yemeza aho batanu muri bo bafungiye ntiyatangajwe ku mugaragaro.
Guverinoma ibashinja gukorana n’Ubuvandimwe bw’Abayisilamu
Minisiteri y’Ubutegetsi bw’Igihugu ya Misiri yavuze ko Matsada2sh ari urubuga rwa internet rudafite uruhushya, rukorerwa hanze y’igihugu kandi rukwirakwiza ibyo Leta ivuga ko ari amakuru y’ibinyoma.
Minisiteri kandi yashinje uru rubuga kuba rufitanye isano n’Umuryango w’Ubuvandimwe bw’Abayisilamu (Muslim Brotherhood), umutwe Leta ya Misiri yafashe nk’umutwe w’iterabwoba kuva mu 2013.
Ariko ubuyobozi bwa Matsada2sh bwahakanye ibyo birego, buvuga ko nta sano bafitanye n’uyu mutwe cyangwa undi muryango wa politiki. Bavuga ko kuva uru rubuga rwashingwa mu 2018, rwibanze ku kugenzura amakuru no gukosora amakuru ayobya abantu.
Abaharanira ubwisanzure bw’itangazamakuru baramagana ifatwa ryabo
Imiryango irenga 80 iharanira uburenganzira bwa muntu n’ubwisanzure bw’itangazamakuru, irimo Human Rights Watch na Reporters Without Borders, yasabye Leta ya Misiri kurekura abo banyamakuru no gutangaza aho bafungiye.
RSF yavuze ko kuba abanyamakuru bose bakorera urubuga rumwe bafatwa icyarimwe ari ikibazo gikomeye ku bwisanzure bw’itangazamakuru muri Misiri.
Naho Egyptian Initiative for Personal Rights yasabye ko ibirego biregwa Abu Emeira na bagenzi be bivanwaho, ivuga ko nta bimenyetso bihagije byatanzwe bibahuza n’ibyo byaha.
Matsada2sh ni iki?
Matsada2sh, izina risobanura mu Cyarabu ngo “Ntukemere ibyo wumvise”, yashinzwe mu 2018 nk’urubuga rugenzura amakuru. Nyuma yaje kwagura ibikorwa byayo, ikora n’iperereza ku bibazo bya politiki n’imibereho y’abaturage muri Misiri no mu bindi bihugu by’Abarabu.
Urubuga rwaryo ntiruboneka muri Misiri, ariko konti yarwo kuri Facebook ifite abarenga miliyoni imwe bakurikira ibikorwa byarwo, nk’uko AP ibitangaza.
Ikibazo cy’ubwisanzure bw’itangazamakuru muri Misiri
Ifatwa ry’aba banyamakuru ryongeye kuzamura impaka ku buryo abanyamakuru bigenga bakorera muri Misiri.
Komite ishinzwe kurengera abanyamakuru, CPJ, ivuga ko Misiri iri mu bihugu bifunga abanyamakuru benshi ku isi. Human Rights Watch na yo ivuga ko igihugu gikomeje kugira imbogamizi zikomeye ku itangazamakuru ryigenga.
Ubu ikibazo gikomeye ni ukumenya aho abanyamakuru batanu basigaye bafungiye, niba bazagezwa imbere y’ubushinjacyaha, ndetse n’ibirego bazashinjwa.
Kugeza ubu, umwe gusa ni we umaze gushyikirizwa ubushinjacyaha no gushyirwaho ibirego, mu gihe abandi batanu amakuru ku byo barimo n’aho bafungiye akomeje kuba make.





