ADDIS ABABA — Umurwa mukuru w’Intara ya Tigray, Mekelle, uri mu maboko y’ingabo za Leta ya Ethiopia n’imitwe izishyigikiye, nyuma y’imirwano ikomeye yari imaze iminsi ishyamiranyije ingabo za Leta n’abarwanyi b’Ishyaka Tigray People’s Liberation Front (TPLF).
Amakuru yatangajwe ku wa 4 Ukwakira 2026 avuga ko ingabo za Leta zinjiye muri Mekelle nyuma y’uko abarwanyi n’abayobozi ba TPLF batangiye kuva muri uyu mujyi. Abaturage n’abatangabuhamya bari batangaje mbere ko inyubako za Leta n’ibigo bya Polisi byari byasigaye nta basirikare cyangwa abapolisi babirinda.
Ibi bibaye nyuma y’uko ingabo za Leta zigaruriye ikibuga cy’indege cya Alula Aba Nega kiri i Mekelle, igikorwa cyafashwe nk’ikimenyetso cy’uko ingabo za Leta zari ziri kwegera cyane umurwa mukuru wa Tigray.
Imirwano mishya yatangiye ku wa 23 Nzeri 2026, ubwo TPLF yatangiraga ibitero mu bice bitandukanye byo mu majyaruguru ya Ethiopia. Iyi mirwano yongeye guteza impungenge z’uko Ethiopia ishobora gusubira mu ntambara ikomeye yo mu 2020–2022, yasize umubare munini w’abaturage bapfuye ndetse n’abandi benshi bahunga ingo zabo.
Kugeza ubu, gufatwa kwa Mekelle ni igihombo gikomeye ku ihuriro ry’abatavuga rumwe na Leta riyobowe na TPLF, mu gihe ingabo za Leta n’imitwe izishyigikiye zikomeje kwagura ibice zigenzura muri Tigray.
Ariko kandi, iyi ntambara ntabwo ireba Tigray gusa. Hari impungenge ko imirwano ishobora gukwira mu karere k’amahembe ya Afurika, cyane cyane kubera umwuka mubi umaze igihe hagati ya Ethiopia na Eritrea ndetse n’ibirego bijyanye n’ibihugu bivugwa ko bishobora kuba bifasha impande zihanganye. Eritrea yahakanye ibirego byo gushyigikira ihuriro rirwanya Leta ya Ethiopia.
Abaturage ba Mekelle ubu bahangayikishijwe n’umutekano w’umujyi, ibikorwa remezo ndetse n’uko imirwano mishya ishobora kugira ingaruka ku buzima bw’abasivili. Raporo zatangajwe mbere zagaragazaga ko abaturage batangiye kuva mu mujyi, bamwe batwara imitungo yabo kubera gutinya ko imvururu n’ubusahuzi bishobora kubaho.
Gufatwa kwa Mekelle bishobora guhindura cyane isura y’iyi mirwano mishya, ariko uko ibintu bizagenda mu minsi iri imbere bizaterwa n’uko TPLF n’indi mitwe iyishyigikiye izitwara nyuma yo kuva mu murwa mukuru wa Tigray.
Yanditswe na Salongo Richard
