Skip to content
October 2, 2026Rwanda, Africa and the world — informed.
Subscribe
Breaking News

ONU: AFC/M23 na FDLR, abaturage bari mu kaga?

Mu Burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo, RDC, haracyari impungenge ku ngaruka z’imirwano ihanganishije umutwe wa AFC/M23 n’abarwanyi ba FDLR.

Mu gihe ubutegetsi bwa Kinshasa bukomeje gushyigikira gahunda yo gushyira mu bikorwa gahunda yo gushyira intwaro hasi no gusenya imitwe yitwaje intwaro, FDLR iracyavugwa mu bikorwa by’urugomo mu bice bimwe na bimwe byo muri Kivu y’Amajyaruguru.

Raporo y’Umunyamabanga Mukuru w’Umuryango w’Abibumbye, ONU, yavuzweho na RFI, isobanura ibikorwa bya AFC/M23 byo kurwanya abarwanyi ba FDLR.

Ariko iyi raporo ntiyibanda gusa ku mirwano hagati y’imitwe yitwaje intwaro. Igaragaza kandi ko abaturage bo mu bice biberamo imirwano bashobora kugirwaho ingaruka n’ibi bikorwa.

Raporo ivuga ko ibikorwa byo kurwanya FDLR byagiye bigira ingaruka ku baturage, cyane cyane mu gihe imirwano ibera mu bice bituwe n’abasivili.

Ibi byongera impungenge ku mutekano w’abaturage, kwimurwa kw’abatuye mu bice by’imirwano ndetse n’ibibazo by’ubutabazi bikomeje kugaragara mu Burasirazuba bwa RDC.

Icyakora, ni ngombwa gutandukanya ibivugwa muri raporo n’ibisobanuro cyangwa imyanzuro y’impande ziri mu makimbirane, kuko AFC/M23, FDLR ndetse n’ubutegetsi bwa Kinshasa buri gihe bigaragaza uko bo babona ibintu.

Mu ntara ya Kivu y’Amajyaruguru, by’umwihariko muri teritwari ya Masisi, raporo y’Umunyamabanga Mukuru w’Umuryango w’Abibumbye ivuga ko AFC/M23 yakoze ibikorwa bya gisirikare bigamije kurwanya abarwanyi ba FDLR ndetse n’umutwe wa Nyatura.

Raporo ivuga ko nyuma y’ibyo bikorwa, ku itariki ya 17 Kamena, hatoraguwe imirambo igera kuri 60. Antonio Guterres, Umunyamabanga Mukuru wa ONU, ntiyagaragaje umubare w’abari abarwanyi n’abari abasivili muri iyo mibare.

Icyakora, raporo ishimangira ko ibikorwa byo kurwanya FDLR byagize ingaruka no ku baturage, birimo impfu ndetse no kwimurwa kw’abaturage. Ibi kandi bijyanye n’izindi raporo za ONU zagaragaje ko mu bikorwa byo kurwanya imitwe yitwaje intwaro, abasivili bashobora kwibasirwa kubera gukekwaho kuba bafitanye isano n’iyo mitwe.

Ibirego by’ihohoterwa ry’uburenganzira bwa muntu

Ku rundi ruhande, raporo ivuga ko FDLR na yo yashinjwe ibikorwa byo guhungabanya uburenganzira bwa muntu, cyane cyane muri teritwari ya Rutshuru, ariko hakaba haragaragaye n’ibibazo muri Masisi, Nyiragongo na Walikale.

Abantu bamwe bavugwa ko bibasiwe barimo abayobozi cyangwa abantu b’imiryango y’abaturage bakekwaho gukorana na AFC/M23. Mu bikorwa bivugwa harimo ubwicanyi bugambiriwe, abantu baburiwe irengero, kwambura abaturage imitungo ndetse no gushimuta abantu.

Raporo ya ONU ivuga ko kuva ku itariki ya 20 Kamena, FDLR yaba yaragize uruhare mu manza nibura 44 z’ihohoterwa ry’uburenganzira bwa muntu n’ibindi bibazo birebana no kurindwa kw’abaturage, bikaba byaragize ingaruka ku bantu 89. Muri bo, 15 bivugwa ko bishwe mu buryo butemewe n’amategeko.

Mu mezi ya Kanama na Nzeri, imirwano kandi yarushijeho gukomera muri Masisi na Walikale, aho AFC/M23 yahanganye n’imitwe itandukanye yitwaje intwaro.

Ibi byose bigaragaza ko ikibazo cy’umutekano mu Burasirazuba bwa RDC kidashingiye gusa ku mirwano hagati y’imitwe yitwaje intwaro, ahubwo ko abaturage bakomeje guhura n’ingaruka zirimo impfu, kwimurwa ndetse n’ihohoterwa ry’uburenganzira bwa muntu.

Umuryango w’Abibumbye usaba impande zose ziri muri aya makimbirane kubahiriza amategeko mpuzamahanga arengera abasivili no gufata ingamba zo kubarinda mu gihe hakomeje gushakwa igisubizo cya politiki cy’aya makimbirane.

Yanditswe na Salongo Richard

What did you think of this story?

muhabura

View all articles